gr
A A A

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΚΩΦΟΥΣ ΚΑΙ ΒΑΡΗΚΟΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Το  φιλμ «Η γλώσσα μου – η ταυτότητά μου»  είναι ένα βίντεο σχετικά με το πόσο σημαντική είναι η γλωσσική και πολιτισμική ταυτότητα για τα Κωφά άτομα. Στερεοτυπικά, η πολωνική νοηματική γλώσσα (PJM) συχνά συνδέεται με πρωτόγονες χειρονομίες, δηλαδή συμπεριλαμβάνει νοήματα περιορισμένου περιεχομένου, τα οποία και έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη γλωσσική ανάπτυξη του Κωφού ατόμου. Η νοηματική γλώσσα, ωστόσο, είναι η φυσική γλώσσα των Κωφών ατόμων, που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον κόσμο… Το βίντεο παρουσιάζει μια συζήτηση μεταξύ ενός Κωφού και ενός ακούοντος ατόμου στην πολωνική νοηματική γλώσσα.

Κατεβάστε τους ελληνικούς υπότιτλους

 

Το βίντεο «Αν ήμουν δάσκαλός σου, θα…» παρουσιάζει τις προσδοκίες ενός Κωφού ατόμου από έναν ακαδημαϊκό δάσκαλο, που –σε περίπτωση που εκπληρωθούν–  θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ύπαρξη μιας πιο ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ τους, διασφαλίζοντας έτσι ισότιμες ευκαιρίες για να έχει πλήρη πρόσβαση στην εκπαίδευση ο Κωφός φοιτητής.  Στο βίντεο παρακολουθούμε μια συζήτηση ανάμεσα σε δύο άτομα, ένα εκ των οποίων ανήκει πολιτισμικά στην κοινότητα των Κωφών ατόμων.

Κατεβάστε τους ελληνικούς υπότιτλους

 

Ο όρος «διαταραχές της ακοής» συμπεριλαμβάνει διάφορες ομάδες ατόμων, μεταξύ αυτών τα βαρήκοα και τα κωφά / Κωφά άτομα.1 Όταν ψάχνετε αποτελεσματικές μεθόδους για να στηρίξετε κάποιον φοιτητή με προβλήματα ακοής, είναι καίριας σημασίας να επιλέγετε κατάλληλες στρατηγικές διδασκαλίας που βασίζονται στην μέθοδο επικοινωνίας που προτιμά ο ίδιος ο φοιτητής. Αυτή η μέθοδος μπορεί να αξιοποιεί τον προφορικό λόγο, τη νοηματική γλώσσα και τη στρατηγική που συνδυάζει και τις δύο γλώσσες. 2 Πρέπει να επισημάνουμε ότι στην πρώτη στρατηγική, οι πληροφορίες μεταβιβάζονται μέσω του προφορικού λόγου και γίνονται προσβάσιμες μέσω βοηθημάτων, όπως ένα ακουστικό ή ένα κοχλιακό εμφύτευμα και συμπληρωματικά μέσω της χειλεοανάγνωσης. Σημαντικός αριθμός ατόμων με προβλήματα ακοής προτιμούν τη χρήση του προφορικού λόγου.

Δυσκολίες:

Κατά τη μαθησιακή διαδικασία, οι κωφοί / Κωφοί και βαρήκοοι φοιτητές ενδεχομένως δυσκολεύονται:

·         Να συμμετάσχουν πλήρως σε μαθήματα που βασίζονται αποκλειστικά στη λεκτική επικοινωνία (π.χ. διαλέξεις χωρίς παρουσιάσεις με πολυμέσα, ακουστικό υλικό, βίντεο χωρίς υπότιτλους)

·         Να αξιοποιήσουν τις δεξιότητες χειλεοανάγνωσης ή να συγκεντρώσουν την προσοχή τους σε κάποιον διερμηνέα της νοηματικής γλώσσας και παράλληλα να κρατούν σημειώσεις

·         Να συμμετάσχουν σε σεμινάρια και ομαδικές συζητήσεις όπου πολλοί συνομιλητές δεν τηρούν τους κανόνες δεοντολογίας του διαλόγου

·         Να αξιοποιήσουν τις δεξιότητες χειλεοανάγνωσης ή να παρακολουθήσουν κάποιον διερμηνέα νοηματικής γλώσσας όταν το πρόσωπο του ομιλητή ή του διερμηνέα δεν είναι επαρκώς φωτισμένο

·         Να δώσουν προφορικές εξετάσεις και τεστ που διεξάγονται με τον παραδοσιακό τρόπο

Στρατηγικές ενίσχυσης του εκπαιδευτικού έργου

Οι ακόλουθες κατευθυντήριες οδηγίες, αν εφαρμοστούν κατάλληλα και προσαρμοστούν στις ατομικές απαιτήσεις του κάθε φοιτητή, θα βοηθήσουν στην αύξηση των ισότιμων ευκαιριών εκπαίδευσης. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της παρεχόμενης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε κωφούς / Κωφούς και βαρήκοους φοιτητές,  θα πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Όσον αφορά στην οργάνωση του μαθήματος:

·      Να χρησιμοποιείτε εκπαιδευτικά βοηθήματα που διευκολύνουν τη μετάδοση πληροφοριών μέσω οπτικών καναλιών (π.χ., παρουσιάσεις με πολυμέσα, διαφάνειες, γραφήματα, διαγράμματα, εικόνες, φωτογραφίες)

·      Να μοιράζετε εκπαιδευτικό υλικό πολύ πριν την έναρξη του μαθήματος (π.χ., το διάγραμμα διδασκαλίας και σε έντυπη και σε ηλεκτρονική μορφή, τα βασικά σημεία του μαθήματος, βιβλιογραφία, παρουσιάσεις με πολυμέσα)

·      Να επιτρέπετε την είσοδο στην τάξη βοηθών που κρατούν σημειώσεις για λογαριασμό του φοιτητή

·      Να επιτρέπετε τη χρήση  νέων τεχνολογικών βοηθημάτων, συμπεριλαμβανομένων των υποστηρικτικών ακουστικών συστημάτων (FM) ή έναν βρόχο ακοής.

·      Να κοιτάτε κατά πρόσωπο το φοιτητή κάθε φορά που απευθύνεστε σ’ αυτόν. Να μιλάτε καθαρά και με μετριασμένο ρυθμό, ώστε να μπορεί ο φοιτητής να διαβάσει τα χείλη σας. Να αποφεύγετε την υπερβολή και το στόμφο στο λόγο σας, καθώς και τις χειρονομίες

·      Να χρησιμοποιείτε καθαρές και ευνόητες φράσεις∙ να επισημαίνετε τα βασικά σημεία και τις λέξεις κλειδιά∙ να εξηγείτε το νόημα πολύπλοκων γλωσσικών δομών και την ειδική ορολογία

·      Να γράφετε στον πίνακα το καινούριο και το άγνωστο λεξιλόγιο (ειδική ορολογία) ή να τα εκτυπώνετε και να τα δίνετε στους φοιτητές σας

·      Να σιγουρεύεστε ότι ο φοιτητής έχει στρέψει την προσοχή του σε εσάς πριν μιλήσετε. Να εξασφαλίζετε ότι ο φοιτητής και / ή ο διερμηνέας νοηματικής γλώσσας είναι σε θέση να παρακολουθεί τη σειρά των ομιλητών στις συζητήσεις που διεξάγονται μέσα στην τάξη. Μπορεί να βοηθήσει σ’ αυτό το να προτείνετε τη χρήση συνηθισμένων οπτικών σημαδιών για την υπόδειξη του κάθε ομιλητή (π.χ., ο ομιλητής / ομιλήτρια να σηκώνει το χέρι του / της, όταν παίρνει το λόγο).

Σε περίπτωση που ο φοιτητής χρησιμοποιεί διερμηνέα νοηματικής γλώσσας:

·         Να προμηθεύετε το διερμηνέα με εκπαιδευτικό υλικό πολύ πριν την έναρξη του μαθήματος, για να τον / τη  βοηθήσετε να εξοικειωθεί με το θέμα

·         Να μιλάτε απευθείας στο φοιτητή και όχι στο διερμηνέα. Να αποφεύγετε εκφράσεις που υποχρεώνουν το διερμηνέα να μεσολαβεί ανάμεσα σε εσάς και στο φοιτητή, εκφράσεις τύπου «πες του / πες της», «ρώτησέ τον / ρώτησέ τη».

·         Να φροντίζετε ο διερμηνέας να έχει στη διάθεσή του ένα μέρος όπου να μπορεί να καθίσει ή να σταθεί δίπλα στον ομιλητή (διερμηνέας και φοιτητής συνήθως συνεργάζονται σε μια λογική απόσταση μεταξύ τους). Επίσης, μπορεί να βοηθήσει το διερμηνέα το να του δώσετε μια λίστα με τους συμμετέχοντες στο μάθημα ή  ένα σχεδιάγραμμα της τάξης.

Όσον αφορά στις εξετάσεις και στη βαθμολογία:

Να προσαρμόζετε τη μορφή των εξετάσεων στις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κάθε φοιτητή. Συνίσταται τα άτομα με προβλήματα ακοής να δίνουν τις προφορικές εξετάσεις γραπτά ή να υποβοηθούνται από ένα διερμηνέα της νοηματικής γλώσσας.  Πρέπει να φροντίσετε να πάρετε μαζί σας ένα εκτυπωμένο αντίγραφο με τις ερωτήσεις, σε περίπτωση που κάποιος φοιτητής επιθυμεί να τις δώσει προφορικά.

Άλλα θέματα:

·      Να φροντίζετε τα μαθήματα να διεξάγονται σε αίθουσες με καλό φωτισμό και καλή ακουστική

·      Να κάνετε κάποια μικρά διαλείμματα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Η χειλεοανάγνωση είναι μια εξαντλητική διανοητικά διαδικασία και προκαλεί υπερένταση στο φοιτητή, επιβαρύνοντας τη μνήμη του και τη δυνατότητα συγκέντρωσης της προσοχής. Και ο διερμηνέας της νοηματικής γλώσσας ενδεχομένως να έχει ανάγκη από μια ανάπαυλα.  Αν το μάθημα είναι πολύ απαιτητικό, τότε μπορούν να μεταφράζουν για το φοιτητή  δύο διερμηνείς της νοηματικής εναλλάξ.  

·      Να τοποθετείτε τα θρανία ή τις θέσεις με τέτοιον τρόπο, που να μπορούν όλοι οι φοιτητές να έχουν οπτική επαφή μεταξύ τους. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στους φοιτητές που χρησιμοποιούν τη χειλεοανάγνωση να συμμετάσχουν πλήρως στη συζήτηση.

·      Να αποφεύγετε να στέκεστε όρθιοι μπροστά στο παράθυρο ή σε άλλη πηγή φωτός που ρίχνει σκιά στο πρόσωπό σας, διότι αυτό δυσκολεύει πολύ τη χειλεοανάγνωση και ο φοιτητής θα χάσει το μεγαλύτερο μέρος του μαθήματος.

Οι παραπάνω οδηγίες προέρχονται από το Εγχειρίδιο Διδασκόντων που καταρτίστηκε κατά τη διάρκεια του Προγράμματος DARE2  (www.DareProject.eu )  

Σημειώσεις:

1.       Το κεφαλαίο γράμμα Κ στον όρο «Κωφός» αναφέρεται στα άτομα που κατά κύριο λόγο επικοινωνούν μέσω της νοηματικής γλώσσας και που αυτοπροσδιορίζονται πολιτισμικά ως ανήκοντες στην κοινότητα των Κωφών ατόμων ή ως έχοντες μια ισχυρή ταυτότητα Κωφού. Τα άτομα που ανήκουν στην κοινότητα των Κωφών με κεφαλαίο Κ κατά κανόνα γεννήθηκαν κωφά ή προέρχονται από κωφούς γονείς.

2.       Σύμφωνα με τη  στρατηγική αυτή, τα κωφά παιδιά διδάσκονται κατά πρώτον τη νοηματική γλώσσα και δευτερευόντως μαθαίνουν να χρησιμοποιούν την πολωνική γλώσσα (περισσότερο στο γραπτό λόγο). Μέχρι σήμερα έχουν γίνει μόνο κάποιες αρχικές προσπάθειες για να εισαχθεί στην Πολωνία η εν λόγω μέθοδος, η οποία έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στις Η.Π.Α.