gr
A A A

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΥΦΛΟΥΣ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΩΣ ΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Το βίντεο «Σημειωματάριο με το σύστημα Braille» μας παρουσιάζει την ιστορία ενός τυφλού ατόμου, που χρησιμοποιεί την εν λόγω συσκευή προηγμένης τεχνολογίας. Κατά κανόνα, θεωρούμε ότι τα τυφλά άτομα χρησιμοποιούν το αλφάβητο Braille σε καθημερινή βάση. Απ’ την άλλη πλευρά, ωστόσο, αυτή η ειδική μορφή σημειογραφίας χάνει ολοένα και περισσότερο τους οπαδούς της και η πλειοψηφία των τυφλών ατόμων χρησιμοποιούν άλλα εργαλεία, που πολλές φορές είναι και πολύ προηγμένης τεχνολογίας. Μια τέτοια συσκευή είναι και το ηλεκτρονικό σημειωματάριο Braille, που η λειτουργία του βασίζεται σε ένα μικροεπεξεργαστή του συμβατικού Η/Υ.

 

Ο όρος «άτομα με διαταραχές στην όραση» συμπεριλαμβάνει και τα τυφλά και τα μερικώς βλέποντα άτομα. Αυτές οι δύο κατηγορίες διαφέρουν μεταξύ τους από πολλές απόψεις, μεταξύ άλλων ως προς την οξύτητα της όρασης, το οπτικό πεδίο, την ευαισθησία στο φως και το κοντράστ (φωτεινή αντίθεση),  τη χρωματική όραση και την αναγνώριση της κίνησης και των σχημάτων.  Όταν αναζητάτε κάποια αποτελεσματική μέθοδο στήριξης ενός φοιτητή με προβλήματα όρασης, είναι πολύ σημαντικό να μπορείτε να αξιολογήσετε τις μαθησιακές του  δεξιότητες και να χρησιμοποιείτε σύγχρονη τεχνολογία, προκειμένου να διευκολύνετε τη συμμετοχή του στο μάθημα και στη μαθησιακή διαδικασία συνολικά.  

Δυσκολίες:

Κατά τη μαθησιακή διαδικασία, οι φοιτητές με προβλήματα όρασης δυσκολεύονται:

·         Να χρησιμοποιήσουν οπτικό υλικό

·         Μέσα στην αίθουσα: με τις παρουσιάσεις, τις σημειώσεις στον πίνακα, τις γραπτές οδηγίες

·         Όταν δουλεύουν με συγγράματα ή άλλο έντυπο υλικό, ιδιαίτερα αυτά που περιλαμβάνουν  διαγράμματα και γραφήματα 

Κατά την επίλυση προβλημάτων, δυσκολεύονται:

·         Να μετατρέψουν το εκπαιδευτικό υλικό σε ηλεκτρονική μορφή ή σε αντίγραφο με το σύστημα Braille∙ είτε το θεωρούν πολύ χρονοβόρο, είτε, σε μερικές περιπτώσεις, το βρίσκουν αδύνατο να το κάνουν μόνοι τους (π.χ., εικόνες, διαγράμματα, γραφικές αναπαραστάσεις)

·         Να συμμετάσχουν πλήρως σε μαθήματα που συμπεριλαμβάνουν χειρωνακτικές δραστηριότητες ακριβείας

·         Να δώσουν γραπτές εξετάσεις και να γράψουν τεστ

 

Στρατηγικές ενίσχυσης του εκπαιδευτικού έργου

Οι ακόλουθες κατευθυντήριες οδηγίες, αν εφαρμοστούν κατάλληλα και προσαρμοστούν στις ατομικές απαιτήσεις του κάθε φοιτητή, θα βελτιώσουν την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης σε τυφλούς ή μερικώς βλέποντες φοιτητές. Προκειμένου να παρέχονται ισότιμες ευκαιρίες στην εκπαιδευτική πορεία των τυφλών ή μερικώς βλεπόντων φοιτητών, θα πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Όσον αφορά στην οργάνωση του μαθήματος:

·         Οι φοιτητές θα πρέπει να επιτρέπεται να ηχογραφούν τα μαθήματα που παρακολουθούν (μια καλή ιδέα είναι να ζητείται από το φοιτητή να υπογράψει μια υπεύθυνη δήλωση ότι η ηχογράφηση θα χρησιμοποιηθεί μόνο για μαθησιακούς σκοπούς).

·         Οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν την ώρα του μαθήματος πρόσθετο εξοπλισμό, όπως: λάπτοπ, μεγεθυντικούς φακούς, μεγεθυντές οθόνης, σημειωματάρια με το σύστημα Braille.

·         Το περιεχόμενο των διαλέξεων / των μαθημάτων θα πρέπει να δίνεται στους φοιτητές σε ηλεκτρονική μορφή, σε μορφή κειμένου (.txt, .doc κ.λπ.) ή σε html, καθώς αυτό τους διευκολύνει να χρησιμοποιούν τους αναγνώστες οθόνης. Αυτό το διδακτικό υλικό θα πρέπει να δίνεται στους φοιτητές πολύ νωρίτερα από την έναρξη του μαθήματος, ώστε να μπορούν να εξοικειωθούν με το αντικείμενο του μαθήματος.

·         Το οπτικό περιεχόμενο της παρουσίασης / της διάλεξης που κάνει ο καθηγητής και στο οποίο αναφέρεται σε μια δεδομένη χρονική στιγμή θα πρέπει να επεξηγείται με λεπτομέρειες στο φοιτητή. Το κείμενο που εμφανίζεται στην οθόνη ή θα πρέπει να διαβάζεται φωναχτά ή να εξηγείται πλήρως.

·         Tο οπτικό περιεχόμενο της διάλεξης / της παρουσίασης θα πρέπει να περιγράφεται λεπτομερώς (οι πληροφορίες που παρουσιάζονται με διαγράμματα, γραφήματα, διαφάνειες, πίνακες κ.λπ.). Η επιλογή των λέξεων και η διατύπωση πρέπει να είναι ακριβής  και να κεντρίζει τη φαντασία του φοιτητή.

·         Όλα όσο γράφονται στον πίνακα θα πρέπει επίσης να διαβάζονται φωναχτά για το φοιτητή / τη φοιτήτρια.

·          Οι μερικώς βλέποντες φοιτητές θα πρέπει να εφοδιάζονται με ευανάγνωστο διδακτικό υλικό με μεγεθυμένη γραμματοσειρά (το μέγεθος της γραμματοσειράς πρέπει να συμφωνείται με τον φοιτητή). 

·         Οι αίθουσες και τα εργαστήρια για μερικώς βλέποντες φοιτητές θα πρέπει να είναι εξοπλισμένα με πολύ καλό φωτισμό

·         Θα πρέπει να δίνεται στους φοιτητές μια λίστα με βιβλιογραφία ή σχετικά κείμενα για τις εξετάσεις ή για ένα τέστ πολύ πιο νωρίς από την ημερομηνία εξέτασης (τα άτομα με προβλήματα όρασης χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να προσαρμόσουν με οπτικά βοηθήματα την ύλη και να τη διαβάσουν).

·         Ει δυνατόν, θα πρέπει να επιλέγονται αίθουσες με πολύ καλή ακουστική

·         Σε περίπτωση που το μάθημα μεταφερθεί σε άλλη αίθουσα ή αλλάξει ημερομηνία και ώρα, οι φοιτητές θα πρέπει να ενημερώνονται αρκετά νωρίτερα (κατά προτίμηση μέσω email). Αυτό διευκολύνει τους φοιτητές που δεν ξέρουν πού βρίσκεται η καινούρια αίθουσα να έρθουν στην ώρα τους για το μάθημα.

 

Όσον αφορά στις εξετάσεις και στη βαθμολογία:

Οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να δίνουν τεστ και εξετάσεις με τροποποιημένη μορφή. Η μορφή αυτή των εξετάσεων θα πρέπει να αποφασίζεται εκ των προτέρων σε συνεργασία με την Υπηρεσία Στήριξης Φοιτητών ΑμεΑ.Η εξέταση μπορεί να περιλαμβάνει τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

·         Οι φοιτητές θα μπορούν να δίνουν τις γραπτές εξετάσεις  σε Η/Υ εφοδιασμένο με λογισμικό σύνθεσης ομιλίας ή μεγεθυμένο κείμενο ή χρησιμοποιώντας μια οθόνη Braille που συνδέεται με Η/Υ.

·         Οι φοιτητές θα μπορούν να δίνουν τις γραπτές εξετάσεις σε ένα ειδικά διαμορφωμένο Φύλλο Εργασίας με μεγεθυμένη γραμματοσειρά ή σε σύστημα Braille.

·         Οι φοιτητές θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν αν θα δώσουν προφορικά ή γραπτά τις εξετάσεις τους

·         Η χρονική διάρκεια της εξέτασης μπορεί να παραταθεί

·         Οι φοιτητές μπορούν, αν το επιθυμούν, να χρησιμοποιήσουν ένα βοηθό

Είναι απαραίτητο οι εξετάσεις / τα τεστ να είναι προσαρμοσμένα στις μαθησιακές δυσκολίες  και στην ιδιαιτερότητα της μορφής της αναπηρίας που έχει ο φοιτητής. Εξίσου σημαντικό είναι η μορφή των εξετάσεων να είναι όσο το δυνατόν πραπλήσια με αυτή των υπόλοιπων φοιτητών. 

 

Βιβλιογραφικές αναφορές:

Nowak-Adamczyk D., Perdeus-Białek M., Szczocarz U. (red.), Wyrównywanie szans. Osoby niepełnosprawne na studiach przyrodniczych [Ισότητα Ευκαιριών: Φοιτητές με Αναπηρία που σπουδάζουν Φυσικές Επιστήμες, Κρακοβία 2011 / γλώσσα: πολωνικά]

Εκπαιδευτικό υλικό προερχόμενο από το Εγχειρίδιο Διδασκόντων, που καταρτίστηκε κατά τη διάρκεια του Προγράμματος DARE2 (www.DareProject.eu ).